Etensbak van de hond in de vaatwasser: mag dat, en hoe blijft hij fris?

De etensbak van de hond staat elke dag op de keukenvloer, en eerlijk is eerlijk: hij krijgt lang niet zo vaak een sopje als je eigen bord. Vaak gaat er een snelle spoeling overheen en dan weer brokken erin. Mag zo’n bak gewoon in de vaatwasser, tussen je borden en glazen? Het Amerikaanse woonmagazine The Spruce legde die vraag op 5 november voor aan schoonmaakexperts, in een artikel over voerbakken in de vaatwasser, en hun antwoord was ja, met voorwaarden. Een Nederlandse dierenkliniek is iets voorzichtiger. Beide hebben een punt, en welk advies voor jou geldt, hangt af van wat er in die bak gaat.

Welke bakken kunnen in de vaatwasser?

Kijk eerst onder de bak of op de verpakking. Staat er een vaatwassersymbool op, dan kan hij erin. Verder is het materiaal bepalend.

• Roestvrij staal is het makkelijkst. Het kan tegen hoge temperaturen, krast weinig en neemt geen geur op.
• Keramiek of aardewerk kan meestal ook, zolang het glazuur heel is. Zit er een barst of een haarscheurtje in, dan blijft daar vuil in achter dat geen enkele machine eruit spoelt.
• Kunststof hoort in het bovenrek, verder van het verwarmingselement. Kunststof krast bovendien makkelijk, en in die krasjes houdt vuil zich het langst vast.

Een bak die vol krassen zit of een barst heeft, kun je beter vervangen dan steeds harder schrobben. Dat geldt ook voor de waterbak, die je bijna nooit ziet als iets wat schoongemaakt moet worden.

Wat de vaatwasser beter doet dan een snelle spoeling

Hier is ook echt onderzoek naar gedaan. Onderzoekers van North Carolina State University publiceerden in 2022 een studie in het vakblad PLOS ONE naar de hygiëne van hondenbakken. Van de 417 hondeneigenaren die ze ondervroegen, kende minder dan 5 procent de Amerikaanse richtlijnen voor het omgaan met diervoer. Daarna namen ze monsters van de bakken van 68 honden. Bakken die met heet water van boven de 71 graden of in de vaatwasser werden gewassen, hadden duidelijk minder bacteriën dan bakken die met koud of lauw water werden afgespoeld.

De zin die ons het meest is bijgebleven: slechts 8 procent van de deelnemers zei die hygiëneregels op de lange termijn vol te houden. Dat is precies waarom de vaatwasser zo’n uitkomst is. Een machine wast elke keer even heet, ook op een drukke dinsdag.

Ouder, maar vaak aangehaald, is het huishoudonderzoek van NSF, een Amerikaanse organisatie voor volksgezondheid en veiligheid. Die nam in 2011 monsters van dertig voorwerpen in 22 huishoudens. De voerbak van het huisdier eindigde op de vierde plek van plekken met de meeste bacteriën, na de afwassponzen, de gootsteen en de tandenborstelhouder. In bijna de helft van de huishoudens zaten er gisten en schimmels in.

Samen met je eigen vaat, of apart?

Hier wordt het interessant. De Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren in Utrecht raadt in haar brochure over rauwvleesvoeding af om voerbakken tegelijk met je eigen vaat af te wassen, om kruisbesmetting te voorkomen. Ook adviseert de kliniek de gootsteen na het schoonmaken van voerbakken goed te reinigen met heet water en zeep, en de voerbak niet als voerschep te gebruiken. De reden staat er ook bij: in rauw vlees voor honden en katten komen bacteriën als Salmonella en E. coli regelmatig voor.

Dat advies gaat dus over honden die rauw vlees krijgen, en dat maakt het verschil. Onze vuistregel:

• Brokken of blikvoer. De bak kan prima in de vaatwasser. Zet hem op een heet programma en spoel grove resten eerst even af, zodat je filter niet vol brokkenpap komt te zitten.
• Rauw vlees. Behandel de bak zoals je een snijplank met rauwe kip behandelt. Was hem apart, bijvoorbeeld in een volle machine met alleen pannen en voerbakken op een heet programma, of met de hand in heet sop. Maak daarna de gootsteen schoon.

Zit je twijfel vooral in het idee van een hondenbak naast je koffiekopjes, dan is een aparte, hete run gewoon de nette oplossing. Het kost een tablet, maar het zit je dan niet meer dwars.

Zo blijft de bak fris en ruikt je keuken niet naar hond

Een voerbak die ruikt, zegt meestal meer over het laagje dat erin zit dan over de hond. Voelt de binnenkant glibberig aan als je er met je vinger langs gaat, dan is hij toe aan een echte wasbeurt. Een paar gewoontes maken het verschil.

• Haal etensresten na het eten weg in plaats van ze te laten staan tot de volgende maaltijd. Bij nat voer en rauw vlees is dat extra belangrijk.
• Geef de waterbak ook dagelijks vers water en geregeld een wasbeurt. Wat er na een paar dagen aan de rand zit, is precies wat je niet wilt.
• Bewaar brokken in de eigen zak in een voerton met deksel, zoals de Utrechtse kliniek ook adviseert. Dat houdt de brokken vers en scheelt een sterke voerlucht in de bijkeuken.
• Zet de bak niet op een vochtige mat die nooit droogt. Een wasbare onderlegger die mee de wasmachine in kan, voorkomt een muffe hoek.

Ruikt je vaatwasser zelf na een paar hondenbakken wat minder fris, maak dan het filter schoon. Hoe je dat aanpakt, lees je in vaatwasser stinkt? Zo los je het op. En hangt de hondengeur niet in de bak maar in de hele kamer, dan helpt ons stuk over hondengeur in huis verder.