Tuinklusjes voor eind oktober, en welke geurplanten je nu nog zet

Het laatste weekend van oktober is voor veel mensen het moment om de tuin dicht te klappen. De stoelen gaan de schuur in, het blad wordt bij elkaar geharkt en dan is het klaar tot maart. Jammer, want juist nu beslis je of er in januari iets te ruiken valt als je de voordeur uitstapt. Wat je deze dagen plant, deelt of juist laat staan, bepaalt de geur van de winter en het vroege voorjaar.

Gardeners’ World zette op 23 oktober vijftien tuinklusjes voor week 44 op een rij, van nieskruid planten tot onkruid tussen de tegels. Een prima lijst, maar niet elke klus is even dringend. Hieronder heb ik ze anders ingedeeld, met de neus als uitgangspunt.

Wat je nu nog plant voor geur

De grond is eind oktober meestal nog niet koud en er valt genoeg regen. Een heester die nu de grond in gaat, maakt de hele winter wortels en staat in het voorjaar steviger dan een struik die pas in maart wordt geplant. Voor geur zijn dat vooral de winterbloeiers, zoals toverhazelaar, vleesbes en winterzoet. Welke daarvan het sterkst ruiken en waar je ze neerzet, staat in ons overzicht van geurende heesters die je in oktober plant. Mijn advies is er een te kiezen en die dicht bij de voordeur of het pad te zetten. Een geurende struik achter in de tuin ruik je in januari nooit, want daar loop je dan niet.

Ook bollen kunnen nog. Hyacinten en geurende narcissen hebben de koude maanden in de grond nodig om in het voorjaar te bloeien, en zolang de grond niet bevroren is, gaan ze er gewoon in. In het stuk over geurende bloembollen lees je welke soorten echt ruiken en hoe diep ze moeten.

Gardeners’ World noemt verder nieskruid (Helleborus) als plant voor bloemen in de winter. Die plant noemen ze om de bloemen, niet om de geur. Wie in de border ook iets voor de neus wil, zet er een van de geurende heesters bij.

Kruiden delen, zodat je volgend jaar meer ruikt

Een klus uit de lijst die ik zelf het leukst vind, is het delen van kruiden. Gardeners’ World noemt bieslook, citroenmelisse en marjolein. Haal een grote pol uit de grond, steek of trek hem in stukken en plant die opnieuw. Citroenmelisse en marjolein zijn twee van de kruiden die je ruikt zodra je er met je hand langs strijkt, en een paar extra pollen langs een pad of naast de achterdeur doen in de zomer meer dan een geurkaars op het terras. Wat je over hebt, geef je weg.

Wat je laat staan

Twee klussen gaan over niets doen, en die zijn voor geur minstens zo belangrijk. De eerste is de mahonie. Die vormt nu zijn bloemknoppen, schrijft Gardeners’ World, en wie nu snoeit, knipt de bloemen van deze winter en het voorjaar er gewoon af. Mahonie hoort bij de struiken die in de koude maanden zoet geuren, dus wacht met snoeien tot hij is uitgebloeid. Welke planten je in deze maand wel en niet onder handen neemt, staat in snoeien in oktober.

De tweede is volwassen klimop. De late bloemen zijn een van de laatste bronnen van nectar voor insecten, en de bessen voeden in de winter de vogels. Klimop knip je dus pas later bij.

Opruimen zonder spijt

De rest van de lijst is gewoon goed huishouden in de tuin. Rozen die dit jaar sterroetdauw hadden, krijgen een gezondere start als je het gevallen blad opraapt en weggooit, niet op de composthoop. Hoe je de vlekken en andere kwalen herkent, lees je in ons stuk over rozenziektes in het najaar. Paden die dichtgroeien knip je vrij, het bijenhotel gaat droog de schuur in (niet in huis, want daar worden de bijen te vroeg wakker) en jong onkruid tussen de tegels haal je weg zolang het nog klein is.

Binnen hoort er ook een klusje bij. Nu de verwarming weer aanstaat, wordt de lucht droger, en kamerplanten die daar slecht tegen kunnen, vinden een nevelspuit prettig. Bij planten als de calathea zie je dat snel aan de bladranden, zoals we uitlegden in calathea zebrina in de winter.

Heb je dit weekend maar een uur, plant dan die ene geurende struik bij de deur en deel een pol kruiden. De rest kan ook volgend weekend nog.