Calathea zebrina in de winter: zo voorkom je bruine bladranden

De calathea zebrina is een van de mooiste groene planten die je in huis kunt zetten, met grote, zachte bladeren vol donkere strepen. Maar zodra de verwarming in oktober weer aangaat, zie je bij veel planten hetzelfde gebeuren. De bladranden worden bruin en krokant, de bladeren krullen op en de plant ziet er binnen een paar weken moe uit. Dat is geen pech, en meestal ook geen ziekte. Het komt door de lucht in huis, en daar kun je wat aan doen.

Waarom juist nu de randen bruin worden

Volgens Pokon komt de calathea oorspronkelijk uit het Amazonegebied, en daar is de lucht het hele jaar warm en vochtig. De zebraplant stond deze week ook weer in de verzorgingsgids van het Amerikaanse woonplatform The Spruce, en dat is geen toeval, want juist nu krijgen veel eigenaren er last mee.

Precies dat verandert als de cv aanslaat. Warme lucht van radiatoren is droge lucht. Volgens de Plants & Flowers Foundation Holland, de voorlichtingsorganisatie van de Nederlandse sierteelt, hebben bruine randen bij een calathea vaak te maken met een te lage luchtvochtigheid of met water dat te veel kalk bevat. Twee dingen die in een Nederlandse huiskamer in de winter allebei tegelijk spelen.

Wat de plant in de winter nodig heeft

De temperaturen, de plek en het advies over water komen van de Plants & Flowers Foundation Holland. Ook Pokon noemt de calathea in zijn plantengids lastiger te onderhouden dan een gemiddelde kamerplant, met een lichte standplaats zonder zon.

Zo verhoog je de luchtvochtigheid zonder gedoe

Dit is waar je in de winter het meeste verschil maakt. Een paar manieren, van makkelijk naar meer moeite.

• Zet hem tussen andere planten. Planten bij elkaar maken samen een vochtiger plekje. Een hoekje met drie of vier groene planten is meteen ook mooier dan één plant alleen.
• Hang een waterbakje aan de verwarming of zet een schaaltje water naast de plant. Het water verdampt en de lucht eromheen wordt vochtiger.
• Sproei de bladeren regelmatig met een plantenspuit met lauw, kalkarm water.
• Verhuis hem naar de badkamer als daar daglicht binnenkomt. De foundation noemt de calathea daar zelfs een goede plant voor, omdat het er van nature vochtiger is.
• Zet een luchtbevochtiger neer als je meer vochtminnende planten hebt. Dat is de meest betrouwbare oplossing, maar ook de enige die geld kost.

Wat in elk geval niet helpt, is meer water geven. Bruine randen voelen als dorst, maar natte grond in een koude vensterbank leidt eerder tot rotte wortels dan tot mooiere bladeren. Krullen de bladeren wel op, dan is dat volgens de foundation meestal wel een teken van te weinig water, en dan helpt een klein scheutje op kamertemperatuur.

Bruin blad weghalen en wat je nog meer moet weten

Een bladrand die al bruin is, wordt niet meer groen. Knip het bruine randje met een schone schaar weg en volg daarbij de vorm van het blad, dan zie je er weinig van. Is een heel blad bruin, knip het dan onderaan de steel af. De plant maakt vanuit het hart nieuwe bladeren aan zodra de omstandigheden beter zijn.

Fijn om te weten voor wie een kat of hond heeft. De Amerikaanse dierenbeschermingsorganisatie ASPCA zet de calathea op de lijst van planten die niet giftig zijn voor honden en katten. Een plant waar je dier aan knabbelt, ziet er natuurlijk niet beter uit, maar ziek wordt het er niet van.

Ik vind het eerlijk gezegd een plant die je dwingt om op te letten, en dat maakt hem juist leuk. Je ziet aan het blad meteen of de lucht in huis goed is, en dat is in de winter ook voor jezelf geen slecht signaal. Blijft het blad geel worden in plaats van bruin, dan speelt er iets anders, en dan helpen de acht oorzaken van gele bladeren aan je kamerplant je verder.