Spinnen in huis in oktober: welke geuren ze op afstand houden en welke niet

Half oktober is het weer zover. ’s Avonds loopt er ineens een flinke spin over de vloer van de woonkamer, en in de hoek boven het raam hangt een web dat er vorige week nog niet zat. Wie dan gaat zoeken, krijgt binnen een minuut een lijstje geuren waar spinnen een hekel aan zouden hebben. Pepermunt, citroen, azijn, lavendel, een kastanje in de vensterbank. Ik heb die tips naast het onderzoek gelegd dat er echt naar gedaan is, en dat valt anders uit dan de lijstjes doen vermoeden.

Waarom je ze juist nu ziet

Het zijn niet meer spinnen dan in de zomer, je ziet ze alleen beter. In de herfst zijn veel jonge spinnen volwassen geworden en gaan de mannetjes op zoek naar een vrouwtje. Dat doen ze lopend, en dan steken ze dwars door je kamer. Daarbij komt dat een deel van de soorten die buiten leven een warmere plek zoekt nu de nachten koud worden. Dat schreef MAX Vandaag op 11 oktober op basis van gesprekken met Naturalis en het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen. Nederland telt volgens datzelfde stuk zo’n zeshonderd soorten spinnen, en dat getal is belangrijk voor alles wat hieronder volgt.

Spinnen in huis zijn ook niet vies of ongezond. Ze vangen muggen, vliegjes en motten, en houden zo een deel van het andere ongedierte in huis klein. Wil je er toch zo min mogelijk, dan is het de moeite waard om te weten welke tip iets doet.

Wat het onderzoek zegt over pepermunt, citroen en kastanje

Er is precies een gecontroleerd onderzoek naar de geuren die het vaakst worden aangeraden. Onderzoekers van Simon Fraser University in Canada, samen met de universiteit van Ulm en de universiteit van Toronto, lieten drie soorten spinnen in een Y-vormige buis kiezen tussen een kant met de geur en een kant zonder. Het verscheen eind 2017 in het Journal of Economic Entomology. Ze kozen pepermuntolie, citroenolie en kastanje, omdat die drie online het vaakst als middel tegen spinnen worden genoemd.

Citroen is daarmee het grappigste resultaat. Het is de geur die online het vaakst wordt aangeraden en de enige die in de proef helemaal niets deed. Wie schillen of een citrusspray bij het raam zet, doet dat dus voor zijn eigen neus, en daar is niets mis mee.

Twee kanttekeningen maken de pepermunt minder spectaculair dan het klinkt. De drie geteste soorten zijn spinnen die een web bouwen en op een vaste plek blijven zitten, geen huisspinnen die door de kamer rennen. En de onderzoekers schrijven zelf dat een geur hooguit voorkomt dat een spin zich ergens vestigt. Een spin die al een web heeft, ga je er niet mee wegjagen. Tel daarbij op dat een op de drie soorten nergens op reageerde en dat er in Nederland honderden soorten zijn, en je snapt waarom het KAD in het stuk van MAX Vandaag terughoudend is over muntolie.

Waar je pepermunt wel en niet gebruikt

Wil je het toch proberen, gebruik het dan waar het onderzoek het een kans geeft, namelijk bij de plekken waar spinnen binnenkomen. Denk aan de onderkant van de voordeur, een kier bij het kozijn, het ventilatierooster in de badkamer. Een paar druppels pepermuntolie verdund in water, gespoten langs die randen, en elke paar dagen herhalen, want de geur vervliegt snel. Gebruik je veel, dan merk je dat zelf ook. Een kamer die de hele dag naar tandpasta ruikt is voor mij geen fijn huis.

Heb je een kat, dan zou ik pepermuntolie binnen helemaal laten. Katten breken de stoffen in etherische olie slecht af, en een kat die langs een besproeide plint loopt en daarna haar poten likt, krijgt die olie gewoon binnen. In wat etherische olie met katten en honden doet staat welke oliën dierenartsen het vaakst noemen, en pepermunt hoort daarbij.

Bij muizen en stinkwantsen zag ik precies hetzelfde patroon. Ook daar is pepermunt de tip die overal staat, en ook daar bleek een kier dichtmaken belangrijker dan een geur in de lucht. Dat lees je terug in helpt een geur als pepermunt echt tegen muizen en in het stuk over stinkwantsen in de herfst.

Wat meer doet dan een geur

Wat het KAD en Naturalis aanraden is minder romantisch dan een flesje olie. Horren in de ramen, kieren dichten, ramen en deuren ’s avonds dicht als het licht aan is, en webben weghalen zodra je ze ziet. Een huis helemaal spinvrij krijgen lukt niet, daarvoor passen ze door te kleine openingen. Een stofzuiger of de bekende methode met een glas en een ansichtkaart helpt voor de spin die al binnen is. Zet je die buiten, doe het dan een eind van het huis, anders loopt hij dezelfde avond weer naar binnen.

Geur heeft in dit verhaal dus een kleine rol. Een kastanje in de vensterbank of een randje pepermunt bij de voordeur kan geen kwaad als je geen kat hebt, maar reken er niet op. Wil je het huis in deze weken toch fris laten ruiken, kies dan gewoon de geur die jij fijn vindt. De spinnen trekken zich daar niets van aan, en jij hebt er de hele avond plezier van.