Kwart van de huiseigenaren vindt het huis te warm: wat echt helpt tegen hitte

Bijna een kwart van de Nederlandse huiseigenaren vindt de eigen woning bij warm weer niet comfortabel bewoonbaar. Dat is de uitkomst van een peiling van Vereniging Eigen Huis, die daar zelf de conclusie aan verbindt dat hittestress meer aandacht verdient. Precies 23 procent noemt het huis bij hoge temperaturen onprettig, terwijl 81 procent zegt al iets te doen om het koel te houden. Die twee cijfers naast elkaar zijn het interessante deel: er wordt veel gedaan, en toch is het voor veel mensen niet genoeg.

Dat blijkt ook uit de cijfers zelf. Van de huiseigenaren die hun woning al hebben aangepast, vindt 19 procent het bij warm weer alsnog niet comfortabel. Onder degenen die nog niets deden ligt dat aandeel op 37 procent, dus ongeveer twee keer zo hoog. Maatregelen helpen dus wel degelijk, maar ze halen het probleem niet weg. Dat is een eerlijker beeld dan wat je in de meeste zomerartikelen leest.

Waarom Nederlandse huizen zo snel opwarmen

De verklaring is eigenlijk pijnlijk simpel. Onze woningen zijn gebouwd om warmte binnen te houden, want dat is wat je hier acht maanden per jaar wilt. In de zomer werkt datzelfde principe tegen je. Onder daken, op bovenverdiepingen en in huizen met veel glas loopt de temperatuur daardoor snel op, en zakt hij ’s nachts nauwelijks meer terug.

Daar komt de omgeving bij, en dat is het stuk waar je zelf weinig aan kunt doen. Een versteende straat zonder bomen houdt de warmte vast en geeft die ’s avonds weer af. Vereniging Eigen Huis wijst er in het bericht op dat niet elke woning geschikt is voor buitenzonwering, dat niet iedereen budget heeft voor grotere aanpassingen, en dat de inrichting van de buurt een grote rol speelt. Algemeen directeur Cindy Kremer zegt daarover: “We bouwen woningen steeds dichter op elkaar, maar vergeten te vaak wat dat betekent op warme dagen.” De vereniging ondertekende daarom het manifest ‘Groene ruimte, koele steden’ en wil dat gemeenten investeren in meer groen en schaduw, en dat hittebestendige maatregelen standaard worden meegenomen bij renovatie en nieuwbouw.

Wat er in de praktijk het meeste uitmaakt

In mijn werk kom ik dezelfde volgorde steeds tegen, en die staat haaks op wat mensen als eerste kopen. Bijna iedereen begint met een ventilator of een mobiele airco, terwijl dat de laatste stap zou moeten zijn. De warmte tegenhouden voordat hij binnen is, werkt namelijk vele malen beter dan hem er achteraf uit proberen te krijgen.

De volgorde die wel werkt, in grote lijnen:

• Zon buiten houden voordat hij op het glas staat, dus zonwering aan de buitenkant. Binnenzonwering weert licht, maar de warmte zit dan al achter het glas.
• Ventileren op de koele momenten, dus vroeg in de ochtend en laat op de avond, en overdag ramen en deuren juist dicht.
• De warmte die je zelf maakt beperken: een oven en een wasdroger op een tropische dag zijn twee kleine kachels op de verkeerde plek.
• Isolatie van dak en gevel, die net zo goed werkt tegen hitte als tegen kou en het hele jaar rendeert.
• Groen dicht bij het huis, want schaduw op een gevel scheelt meer dan schaduw ergens in de tuin.

Wie hier al aan begonnen is en toch klaagt over warmte, zit meestal vast op het eerste punt. Dat is ook waar de peiling naar wijst: niet elke woning laat buitenzonwering toe, en dan blijft er van de rest van de lijst minder effect over dan je zou willen. Over de keuzes die je daarin hebt, schreven we eerder een stuk over slimme zonwering voor warme dagen en koele nachten. En omdat isolatie in beide seizoenen telt, is het de moeite waard om na te gaan of je woning al goed genoeg geïsoleerd is voordat je aan andere oplossingen begint.

September is het goede moment, niet juli

Dit is waarom dit bericht nu de moeite waard is en niet volgende zomer. Zonwering, dakisolatie en nieuwe raamdecoratie laten aanbrengen kost tijd, en in juni staan de installateurs vol met mensen die het net te laat bedachten. Nu is er ruimte in de agenda’s, en heb je de zomer nog vers genoeg in het geheugen om te weten welke kamer het echte probleem was.

Dat laatste is trouwens het advies dat ik het vaakst geef en dat niets kost. Noteer welke ruimte in juli en augustus onhoudbaar was, op welk moment van de dag, en aan welke kant van het huis die ligt. Met die drie gegevens is een gesprek met een leverancier een kwestie van minuten, en voorkom je dat je een oplossing koopt voor een probleem dat je elders had.