Hosta’s in het najaar: wat je nu doet voor een sterke start volgend jaar

De hosta is de plant die de schaduwhoek van half mei tot ver in augustus draagt, en dan valt hij in een paar weken uit elkaar. Bladeren worden geel, randen worden bruin en de hele pol zakt in. The Spruce zette deze week de najaarsverzorging van hosta’s op een rij, en dat is een goed moment om ook voor een Nederlandse tuin de vraag te beantwoorden die daarbij hoort. Wat doe je nu wel en waar blijf je nog even vanaf.

Met terugknippen heb je geen haast

De verleiding om die slappe gele bladeren meteen weg te halen is groot, zeker als de rest van het perk er nog netjes bij staat. Toch is dat het advies dat ik zou negeren. Zolang een blad nog een beetje groen heeft, is de plant bezig de laatste reserves naar de wortelstok te trekken, en juist van die reserves moet hij in april weer uitlopen. Knip je in september alles weg, dan haal je een deel van de start van volgend jaar weg.

Het goede moment herken je vanzelf. Na de eerste echte nachtvorst zakt het blad in één keer in en ligt het als een natte doek rond het hart van de plant. Dan is het klaar en mag de schaar erin, tot een centimeter of vijf boven de grond. Die korte stompjes zijn geen slordigheid maar een markering, want in maart weet je zo nog precies waar de pol zit en steek je er niet per ongeluk een plantschopje doorheen.

Dat oude blad opruimen is vooral een slakkenmaatregel

Waarom je dat blad niet gewoon laat liggen heeft alles met de vaste vijand van deze plant te maken. Een laag rottend hostablad is een ideale overwinteringsplek voor slakken en hun eieren, en die zitten in het voorjaar dus al op hun plek als de eerste jonge scheuten uit de grond komen. Dat verklaart waarom bij sommige mensen de hosta elk jaar opnieuw vol gaten staat terwijl de buurman er nauwelijks last van heeft.

Haal dat blad dus weg en leg het niet op de composthoop naast dezelfde border, want dan verhuist het probleem alleen een meter. Ook muizen en woelmuizen vinden zo’n hoopje warm plantaardig materiaal boven de wortels een prettige winterplek, en die knagen liever aan een dikke wortelstok dan aan iets anders. Een schone, kale plek rond de kroon is voor deze plant echt beter dan een gezellige deken.

Delen kan nu nog, maar niet veel langer

Hosta’s worden meestal in het vroege voorjaar gedeeld, maar september is de tweede kans en voor grote, dichte pollen zelfs een makkelijker moment, omdat je het blad niet in de weg hebt. Voorwaarde is dat je het ruim voor de eerste vorst doet, zodat de wortels nog aanslaan in een bodem die warm is. Half september is daarmee precies goed en half november veel te laat.

Steek de pol met een spade in zijn geheel uit de grond en zet hem op een stuk zeil. Snijd of steek hem daarna door in stukken die elk een paar groeipunten hebben, die dikke neuzen die je aan de bovenkant van de wortelstok ziet zitten. Kleine stukjes met één punt overleven het meestal wel, maar die doen er twee jaar over voordat je er iets aan ziet. Plant de delen op dezelfde diepte terug, druk ze goed aan en geef er stevig water bij, ook als het die week toch al regent.

De winter door en het voorjaar in

Winterhard zijn hosta’s ruimschoots, dus afdekken hoeft in de meeste tuinen niet. Alleen bij pas verplante of gedeelde planten is een dun laagje mulch of bladcompost zinvol, en dan leg je dat pas op als de grond echt koud is. Te vroeg afdekken houdt de bodem warm en nodigt precies die slakken en muizen uit waar je vanaf wilde. Staat je hosta in een pot, dan ligt het anders. Een pot vriest van alle kanten door en dan is een plek tegen de muur, met noppenfolie eromheen of de pot ingegraven in de border, wel verstandig.

Zet tot slot een aantekening voor het voorjaar. De schade die je in juni ziet, wordt in de eerste week na het uitlopen aangericht, wanneer de bladeren nog opgerold en zacht zijn. Wie dan een keer of drie rond de pol kijkt en de slakken met de hand weghaalt, hoeft de rest van het seizoen bijna niets meer te doen. Dat is dezelfde logica als bij andere vaste planten in deze maanden, waar de vraag ook eerder is wanneer je iets doet dan of je iets doet, zoals in ons stuk over de hortensia in het najaar. Staat er verder nog werk in de tuin, dan vind je de rest in het overzicht met tuinklussen voor half september.