Groenten zaaien in oktober: wat nog kan voor een oogst in winter en voorjaar
Liz·
Bijgewerkt op 5 oktober 2026·
4 min lezen
Wie in oktober de moestuin opruimt, denkt vaak dat het seizoen voorbij is. Dat klopt maar half. Er is een handvol groenten die juist nu de grond in wil, en die je in de winter of het vroege voorjaar beloont met iets vers uit eigen tuin. Op een moment dat de groenteboer vooral kolen en knollen heeft, is een handje eigen veldsla in februari een klein feestje.
De Engelstalige zaailijstjes die je deze weken tegenkomt, gaan vaak uit van een ander klimaat. In Nederland is de herfst nat en de winter wisselend, met af en toe een week vorst. Daarom maken wij onderscheid tussen wat in de volle grond kan en wat je beter in een koude bak of onder glas zet. De rassen en oogstmomenten hieronder komen uit het overzicht van Groei & Bloei, de Nederlandse vereniging voor tuinliefhebbers.
De kalender per groente
| Groente | Wat je nu doet | Waar | Oogst |
|---|---|---|---|
| Winterui | Bolletjes poten, half oktober | Koude bak of goed doorlatende grond | Lenteui vanaf februari, bollen in mei |
| Knoflook | Teentjes poten | Volle grond of koude bak | Jong loof in het voorjaar, bollen in de zomer |
| Veldsla | Zaaien, liefst begin oktober | Koude bak | Vanaf december bij vroeg zaaien, anders januari tot maart |
| Winterpostelein | Zaaien | Koude bak | Meerdere keren in winter en voorjaar |
| Winterspinazie | Zaaien met zaad van een winterras | Koude bak | Vanaf februari bij een zachte winter |
| Wintersla | Zaaien begin oktober, later uitdunnen | Koude bak | Vanaf begin maart |
| Snijsla | Zaaien begin oktober | Koude bak | Babyleaf eind november, daarna weer vanaf februari |
| Tuinbonen | Zaaien eind oktober of november | Volle grond, beschutte plek | Vroeg in de zomer |
Wat kan er nog in de volle grond
Knoflook is de makkelijkste. Je duwt de teentjes met de punt omhoog een paar centimeter de grond in en vergeet ze tot het voorjaar. Volgens Groei & Bloei kun je in het voorjaar al het jonge groen oogsten, dat mild smaakt. Wie de bollen wil, laat de plant staan tot het loof in de zomer geel wordt.
Winterui kan ook buiten, mits de grond niet blijft natstaan. Op zware klei gaat dat in een natte winter vaak mis, en daar is de koude bak een uitkomst. Groei & Bloei noemt het ras ‘Radar’ en poot half oktober, net onder de oppervlakte.
Tuinbonen zaaien in de herfst is een oude truc. De planten staan in het voorjaar al een stuk verder en zijn vaak net door hun gevoeligste fase voordat de zwarte bonenluis toeslaat. Kies een ras dat voor herfstzaai bedoeld is, zoals ‘Aquadulce’, en een beschutte plek. Een strenge vorstperiode kan ze alsnog kosten, dus zie het als een gok met een goede kans.
De koude bak, je beste vriend in de winter
Alle bladgroenten in het rijtje doen het buiten wel, maar ze doen het veel beter onder glas of plastic. Een koude bak houdt regen en de ergste kou tegen en laat licht door, zodat de plantjes blijven groeien als het buiten stilstaat. Je hebt geen verwarming nodig. Een simpele houten bak met een oud raam erop werkt al, en tuincentra en bouwmarkten verkopen kant-en-klare exemplaren. Zet hem op een zonnige plek en zet het deksel op zachte dagen op een kier tegen schimmel.
- Veldsla is de klassieker. Hoe eerder je zaait, hoe eerder je oogst. Begin oktober gezaaid kun je in december al plukken.
- Winterpostelein is volledig winterhard en zit vol vitamine C en ijzer. Snij de blaadjes boven de grond af en laat het hart staan, dan groeit hij gewoon door.
- Winterspinazie werkt alleen met zaad van een echt winterras. Pluk losse bladeren in plaats van de hele plant, dan heb je langer plezier.
- Wintersla is een koudebestendige botersla. Dun uit tot een flinke afstand tussen de planten, Groei & Bloei houdt 25 centimeter aan. Het ras ‘Artic King’ wordt daar genoemd.
- Snijsla knip je op een paar centimeter boven de grond af, waarna hij opnieuw uitloopt. Zo haal je er twee of drie oogsten uit.
Wat je nodig hebt
Zaad van de genoemde rassen, plantuitjes en knoflookteentjes vind je bij het tuincentrum, in de bouwmarkt of bij een zadenhandel. Neem voor knoflook pootgoed en geen bollen uit de supermarkt, die zijn vaak behandeld tegen uitlopen. Verder heb je een hark, een plantschepje, wat compost en eventueel een koude bak of tunnelkas nodig. Een vel vliesdoek om bij strenge vorst over de planten te leggen is geen overbodige luxe.
Wij vinden dit een van de leukste klussen van het najaar. De rest van de tuin gaat in winterslaap, en jij bent nog aan het zaaien. Ben je toch buiten bezig, dan kun je meteen de fruitbomen bekijken en noteren welke je deze winter snoeit.
Geef een reactie