Geurkaars brandt een tunnel: zo voorkom en herstel je het zonder geurverlies

Je steekt een nieuwe geurkaars aan, blaast hem na een halfuurtje weer uit, en een paar avonden later zit er een smalle put in het midden. De lont zakt steeds dieper weg, de vlam wordt kleiner en langs de rand blijft een dikke kraag was staan die nooit meer smelt. Dat heet tunnelen. Het is zonde, want in die rand zit een flink deel van de geur waar je voor betaald hebt. Gelukkig is het bijna altijd te voorkomen, en in veel gevallen ook nog te herstellen.

Waarom een kaars een tunnel brandt

Was heeft een soort geheugen. Als een kaars de eerste keer niet lang genoeg brandt om de bovenlaag van rand tot rand te laten smelten, ontstaat er een smeltkuil die kleiner is dan de pot. Bij de volgende keer smelt de was weer precies tot die grens, en daarna weer. Zo zakt de lont stap voor stap door een buis van vaste was naar beneden. Yankee Candle noemt dat in zijn uitleg over kaarsverzorging een memory ring en schrijft dat een kaars die eenmaal zo’n ring heeft, de rest van zijn leven blijft tunnelen als je niets doet.

Er spelen nog een paar dingen mee. Een te korte lont geeft een kleine vlam die niet genoeg warmte maakt. Tocht duwt de vlam naar één kant, zodat de ene rand wel smelt en de andere niet. En kaarsen met een brede pot en één lont hebben het van nature moeilijker dan smalle kaarsen. Daarom hebben grote potten vaak twee of drie lonten. Wie twijfelt over de maat, vindt in ons stuk over welke maat geurkaars bij je kamer past een handig vertrekpunt.

Zo voorkom je het bij een nieuwe kaars

De eerste brandbeurt bepaalt bijna alles. Plan hem op een avond dat je thuis bent en de tijd hebt.

• Laat hem lang genoeg branden. Yankee Candle houdt als vuistregel een uur per inch doorsnede aan, dus ruwweg een uur per 2,5 centimeter. Een grote pot heeft daarmee al gauw een paar uur nodig voordat de hele bovenlaag vloeibaar is. Blaas hem pas uit als de smeltlaag de rand raakt.
• Knip de lont op lengte. Te lang geeft roet en een onrustige vlam, te kort geeft te weinig warmte. Yankee Candle adviseert de lont op ongeveer 3 millimeter te knippen voordat je de kaars opnieuw aansteekt, en dat te doen als de was weer is afgekoeld.
• Zet hem uit de tocht. Niet onder een open raam, niet naast de afzuigkap en niet op de plek waar iedereen langsloopt. Een vlam die recht omhoog staat, smelt de was gelijkmatig.
• Hou het daarna vol. Ook na die eerste keer is een korte brandbeurt van een kwartier riskant. Laat de smeltlaag elke keer tot de rand komen, dan blijft de kaars netjes vlak branden.

Lange brandbeurten betekenen wel dat je er even bij moet blijven. Laat een kaars nooit alleen branden en zet hem op een stevige, hittebestendige ondergrond. Meer daarover lees je in ons stuk over kaarsen veilig branden in de herfst.

Is de tunnel er al? Zo herstel je hem

Zolang de lont nog niet helemaal is weggezakt, kun je een tunnel vaak terugdraaien. Er zijn drie manieren, van zacht naar stevig.

De folietruc

Dit is de bekendste en ook de veiligste. Vouw een strook aluminiumfolie om de bovenkant van de pot, zodat er een kraag ontstaat die over de rand van de was hangt. Laat in het midden een opening vrij van een paar centimeter, zodat de vlam genoeg zuurstof krijgt. Steek de kaars aan en laat hem een tijd branden. De folie kaatst de warmte terug naar de buitenrand, waardoor die vaste kraag alsnog wegsmelt. Haal de folie weg zodra de smeltlaag weer vlak is (gebruik een ovenwant, want de folie wordt heet). Vanaf dat moment brandt de kaars weer zoals hij hoort.

Föhn of heteluchtpistool

Bij een ondiepe tunnel kun je de bovenlaag ook met een föhn op de hoogste stand voorzichtig verwarmen tot hij van rand tot rand gesmolten is. Laat de was daarna afkoelen en steek de kaars de volgende keer weer lang genoeg aan. Doe dit nooit met een brandende kaars en blaas niet met kracht op de was, want vloeibare was spat.

Een diepe tunnel

Is de lont al centimeters weggezakt en verdrinkt de vlam steeds in zijn eigen was? Dan kun je met een lepel wat was rond de lont weghalen, zodat de vlam weer lucht krijgt, en daarna de folietruc doen. Lukt het echt niet meer, dan is de kaars niet verloren. De resterende was kun je omsmelten tot een nieuwe kaars, zoals we uitleggen in kaarsrestjes omsmelten in een jampot, of in brokjes in een geurbrander leggen.

Verlies je geur door het herstellen?

Dat valt mee, en het omgekeerde is eigenlijk waar. Een kaars die tunnelt, verliest juist geur, want de geurolie in die dikke rand komt nooit vrij. Pas als de hele bovenlaag smelt, verdampt er genoeg geur om een kamer te vullen. Daarom ruikt een kaars die vlak brandt vaak sterker dan een kaars die al weken een put heeft. Het enige waar je op moet letten, is niet te lang achter elkaar te branden. Een smeltlaag die heel diep wordt, maakt de pot erg heet en de lont kan gaan walmen. Een paar uur is voor de meeste potten genoeg; staat er een maximale brandduur op het etiket, hou je daaraan.

Wil je weten welke kaarsen het vlakste branden, kijk dan ook naar de lont. Een houten lont gedraagt zich anders dan katoen, zoals je leest in houten lont of katoenen lont. En wie nog op zoek is naar een nieuwe pot voor de komende maanden, vindt in onze geurgids met geurkaarsen alle geuren op een rij, per winkel en per geurfamilie.

Kort samengevat

De eerste avond is de belangrijkste. Laat een nieuwe kaars branden tot de was van rand tot rand vloeibaar is, knip de lont kort, hou hem uit de tocht en blaas hem daarna nooit te vroeg uit. Is er toch een tunnel ontstaan, pak dan een strook folie en geef hem een avond de tijd. Grote kans dat je kaars daarna weer helemaal gelijk brandt, en dat je de geur in die rand alsnog in huis krijgt.