Frisse geur in de was zonder wasverzachter, wat helpt en wat niet

Wasverzachter is het product dat het langst is blijven staan in kastjes waar het eigenlijk niet meer thuishoort. Het maakt de was zacht en het laat een geur achter, maar het doet dat door een dun laagje op de vezel te leggen, en juist dat laagje is de reden dat handdoeken minder goed drogen, dat sportkleding zweetlucht vasthoudt en dat een wasmachine na een paar jaar smerig ruikt vanbinnen. Als je die geur wel wilt en dat laagje niet, zijn er een paar wegen.

Begin bij de machine, niet bij het middel

Was die niet fris uit de trommel komt heeft in negen van de tien gevallen niets met geur te maken maar met een machine die zelf vies is. In het rubber van de deurmanchet, in het zeepbakje en in de afvoer zit een mengsel van zeepresten, wasverzachter en vet, en dat ruikt. Draai eens per maand een leeg programma op 90 graden zonder wasmiddel, en maak de rubbers van de deurmanchet met de hand schoon. Laat de deur en het zeepbakje daarna altijd op een kier staan. Zolang dit niet klopt, dek je met elk geurproduct alleen iets toe.

De opties op een rij

• Schoonmaakazijn in het wasverzachterbakje. Een half kopje per was. Het spoelt zeepresten weg, houdt kalk uit de machine en maakt de was zacht. De azijngeur zit er na het drogen niet meer in. Gebruik gewone schoonmaakazijn en geen geconcentreerde azijnzuuroplossing, want die kan op den duur rubber aantasten.
• Wasparfum of geurbooster. Korrels of vloeistof die bij het wasmiddel in de trommel gaan. Ze geven de sterkste en langste geur van alle opties, maar het blijft parfum: bij een gevoelige huid of een baby in huis zou ik het niet doen.
• Etherische olie op wollen droogballen. Drie druppels op de bal, bal in de droger. Nooit rechtstreeks op de was of in de trommel: onverdunde olie geeft vlekken die je er niet meer uit krijgt.
• Minder wasmiddel. De meest onderschatte. Te veel wasmiddel spoelt niet volledig weg en die resten gaan juist ruiken. Dosering staat op de verpakking en die is berekend op de waterhardheid van gemiddeld Nederland.
• Buiten drogen. Er bestaat geen product dat de geur van een was die in de wind heeft gehangen nabootst. Dat is geen romantiek maar chemie: uv-licht en zuurstof breken de stoffen af die muf ruiken.

Een waarschuwing die geen retoriek is: meng azijn nooit met chloorbleek of met een chloorhoudend reinigingsmiddel, ook niet na elkaar in dezelfde trommel. Daarbij komt chloorgas vrij en dat is bij inademing echt gevaarlijk. Wil je een keer met bleek werken, gebruik het dan alleen en spoel er ruim achteraan.

Wat er met de was zelf te maken heeft

Een wasje dat te vol zit, wast niet schoon. De trommel moet ongeveer driekwart gevuld zijn en er moet een hand tussen kunnen. Verder helpt het om katoen af en toe op 60 graden te doen in plaats van altijd op 30: bij lage temperaturen overleven de bacteriën die de muffe geur maken. En haal de was uit de machine zodra hij klaar is. Twee uur natte was in een dichte trommel is genoeg om alles weer van voren af aan te laten beginnen.

Wat ik zelf heb gehouden

Ik gebruik al jaren geen wasverzachter meer, en het enige wat ik echt gemist heb was de geur bij het opvouwen. Die is teruggekomen sinds ik de machine maandelijks leeg draai en katoen weer op 60 doe. De handdoeken zijn ondertussen merkbaar beter gaan drogen, wat logisch is als je bedenkt waar dat laagje voor zorgde. Wat ik wel eens doe is een wasparfum bij het beddengoed, omdat een pas verschoond bed nu eenmaal een van de fijnste dingen is die een huis te bieden heeft. Overal en altijd zou ik het niet meer willen, want geur die er altijd is, ruik je binnen twee weken niet meer.