Zwarte rand in je geurkaarsglas: waar het roet vandaan komt en wat helpt

Je hebt een mooie geurkaars in een glazen pot, en na een paar avonden zit er een grijze of zwarte rand aan de binnenkant van het glas. Soms zie je zelfs een dun sliertje rook boven de vlam. Dat is roet, en het zegt bijna altijd iets over hoe de kaars brandt, niet per se over hoe goed hij is. Het goede nieuws is dat je het in de meeste gevallen zelf oplost, en dat je glas er weer helder uit kan zien.
Waar die zwarte rand vandaan komt
Roet is onverbrande koolstof. Een kaars die rustig brandt, met een kleine, stille, gele vlam, verbrandt de was vrijwel helemaal. Krijgt de vlam te veel brandstof of te weinig lucht, of gaat hij flakkeren, dan blijft er een deel onverbrand over. Dat zie je als walm, en in een pot slaat het neer op het glas. Het tijdschrift Genoeg zette de oorzaken al eens op een rij. Soms ligt het aan de kwaliteit van de kaars, soms aan de omstandigheden, en een kaars op de tocht geeft altijd meer walm.
In de praktijk komt het bijna altijd neer op een van deze vier dingen.
| Wat je ziet | Waarschijnlijke oorzaak | Wat je doet |
|---|---|---|
| Hoge, onrustige vlam en zwarte rook | Lont is te lang geworden | Kaars uitdoen, laten afkoelen, lont inkorten met een schaar of lontknipper |
| Vlam beweegt steeds naar één kant | Tocht van een raam, deur of ventilatierooster | Kaars op een rustige plek zetten, uit de buurt van luchtstromen |
| Dikke, zwarte bolletjes aan de lont | Lont krult en ‘paddenstoelt’, vaak na lang branden | Het verkoolde kopje eraf knippen voor je hem weer aansteekt |
| Rand alleen bovenin het glas | Pot is diep opgebrand, de vlam krijgt minder lucht | Kaars bijna op, dan liever een nieuwe pot |
Vooral die laatste wordt vaak over het hoofd gezien. Hoe dieper de vlam in een smalle pot zakt, hoe minder lucht erbij komt. Juist bij geurkaarsen met veel geurolie kan dat sneller gaan walmen dan in de eerste branduren.
Wat roet met je binnenlucht doet
Een beetje grijs op het glas is vooral lelijk. Maar roet is ook fijnstof, en dat adem je in. Genoeg citeert milieuwetenschapper Ad Ragas, die stelt dat bij het branden van kaarsen waarschijnlijk vooral de uitstoot van fijnstof relevant is. Milieu-epidemioloog Bert Brunekreef relativeert het wel. Fijnstof komt ook vrij bij koken op gas, een open haard of wokken op hoge temperatuur, en een enkele kaars maakt in het grote geheel weinig verschil. Brand je er een hele avond meerdere tegelijk, zet dan een raam op een kier. Niet pal naast de kaarsen natuurlijk, want dan heb je weer tocht.
Ook interessant uit hetzelfde stuk is dat ‘natuurlijk’ niet automatisch schoner betekent. Volgens Ragas maakt het voor je gezondheid niet veel uit of een kaars van soja of van paraffine is. Een goed brandende kaars van welke was dan ook geeft minder roet dan een kaars die op de tocht staat te walmen. Hoe dat uitpakt naast andere huisgeuren, lees je bij wat kaarsen, wierook en waxmelts met je binnenlucht doen.
Zo krijg je het glas weer schoon
Roet op de binnenkant van de pot kun je gewoon weghalen, ook als er nog was in zit.
- Doe de kaars uit en laat hem helemaal afkoelen. Warme was en een nat doekje gaan niet samen.
- Veeg de rand met droog keukenpapier of een droge katoenen doek weg. Roet zit los op het glas en gaat er droog vaak al grotendeels af.
- Blijft er een waas, maak een hoek van het doekje dan een tikje vochtig met een druppel afwasmiddel en wrijf na. Zorg dat er geen water op de was of de lont komt.
- Knip de lont kort voordat je hem opnieuw aansteekt, anders staat de rand er na één avond weer.
Is de pot helemaal op, dan kun je hem met heet water uitwassen en hergebruiken als bewaarpotje of als houder voor een waxinelichtje.
Voorkomen is makkelijker
De belangrijkste gewoonte is de lont inkorten voor elke brandbeurt. Het kost tien seconden en scheelt het meeste roet. Laat de kaars de eerste keer ook lang genoeg branden tot de hele bovenlaag gesmolten is, anders brandt de geurkaars een tunnel en zakt de vlam steeds dieper weg. En zet je kaars op een vaste, rustige plek, niet in de vensterbank boven de verwarming waar de lucht omhoog trekt.
Ik vind een kaars die netjes en stil brandt eigenlijk het mooiste wat er is. Een zwarte rand is geen reden om een kaars weg te gooien, wel een seintje dat hij anders moet staan of dat de schaar erbij moet. Meer antwoorden op dit soort vragen staan bij de vragen en antwoorden over geurkaarsen.




Geef een reactie