Wildtulpjes planten in september: klein, vroeg en hij komt vanzelf terug

September is de maand waarin je in de tuin bezig bent met iets wat je pas in maart terugziet. Bloembollen bestellen dus. En terwijl iedereen bij de tulp aan die lange, kaarsrechte stelen uit het bollenveld denkt, wint er al een paar jaar een heel ander tulpje aan terrein: het wildtulpje.

Gardeners’ World zette er deze week eentje in de schijnwerpers, Tulipa humilis ‘Red Beauty’, in een partnerbijdrage samen met bollenkweker Natural Bulbs. Het is een bol van hooguit een centimeter of vijftien hoog, met dieprode blaadjes en een geel hart. Klein dus. En precies daarom interessant.

Waarom een wildtulp anders is dan een gewone tulp

Het verschil zit hem niet in de hoogte maar in wat er ná het eerste voorjaar gebeurt. De gekweekte tulpen die je in grote zakken koopt, geven één spectaculair jaar en daarna vaak steeds minder. Veel mensen rooien ze en kopen elk najaar nieuwe.

Een wildtulp is een verwilderaar. Zet hem één keer goed en de kans is groot dat hij elk voorjaar terugkomt en zich zelfs uitbreidt. Dat is niet alleen prettig voor je portemonnee, het geeft je borders ook dat losse, ingegroeide karakter dat je met een strak geplant rijtje nooit krijgt. En omdat hij vroeg bloeit, terwijl de rest van de tuin nog ligt te slapen, is hij vaak de eerste kleur van het jaar en meteen een van de eerste voedselbronnen voor bijen die net wakker zijn.

Nog een praktisch punt: droogte deert hem nauwelijks. Deze soort komt uit een klimaat met droge zomers, dus een plek waar de grond in juli kurkdroog staat, is voor hem geen probleem maar juist ideaal. Dat maakt hem geschikt voor precies die hoek waar niets het doet.

Waar je hem plant

Gardeners’ World geeft in het stuk een paar concrete richtlijnen, en die zijn de moeite waard om over te nemen:

• Plant de bollen in de herfst op 10 centimeter diepte en ongeveer 15 centimeter uit elkaar.
• Kies een zonnig plekje of halfschaduw, in goed doorlatende zandgrond.
• Geef in de late herfst een mulchlaag als bescherming voor de winter.
• Laat het blad na de bloei helemaal afsterven, zodat de bol energie opslaat voor het jaar erop.
• Kun je niet meteen planten, haal de bollen dan uit de verpakking en bewaar ze koel en droog.

Dat laatste over het blad is waar het bij de meeste mensen misgaat. Zodra de bloem uitgebloeid is staat er een slordig hoopje geel blad, en dat wil je opruimen. Doe het niet. Knip je dat te vroeg weg, dan komt hij volgend jaar half of helemaal niet terug, en dan is die hele verwildering voor niets geweest.

Zware klei is zijn vijand. Blijft er in jouw tuin na een bui plassen staan, meng dan flink zand door de plantgaten of zet de bollen in een pot of verhoogde bak. Natte voeten in de winter is waar bijna elke tulp aan bezwijkt.

Waar je hem naast zet

Vijftien centimeter is laag, dus vooraan in de border of langs een pad, waar je hem ziet. Onder bladverliezende bomen doet hij het goed, want in maart valt daar nog volop licht. Gardeners’ World tipt de combinatie met hogere gele narcissen, en die kleurcombinatie van diep rood met geel werkt inderdaad harder dan je van zo’n klein bloempje verwacht. Zet er daarnaast een vaste plant bij die in mei het stokje overneemt, dan blijft het plekje niet kaal achter.

Wil je effect, plant dan niet vijf maar dertig bollen, in een onregelmatige groep in plaats van een rij. Bij zulke kleine bloemen is aantal belangrijker dan spreiding.

Waar je ze koopt

Het tulpje uit het artikel is te koop bij Natural Bulbs, de kweker achter de partnerbijdrage, die zich richt op biologisch geteelde bollen zonder bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Bij het tuincentrum en de bouwmarkt vind je botanische tulpen vaak onder de noemer botanische of wilde tulpen, meestal in kleinere zakjes dan de gewone tulp en per stuk wat duurder.

Waar je bij het kopen op let, ongeacht de winkel: bollen moeten hard aanvoelen, niet sponzig of licht. Een klein plekje bruin schilletje is geen probleem, een zachte plek wel. Koop nu, want de mooiste soorten zijn in oktober weg, en plant ze zodra de grond echt is afgekoeld, meestal ergens tussen half oktober en eind november.

Kortom: als je dit najaar toch bollen bestelt, ruim dan een hoekje in voor iets kleins dat jarenlang terugkomt. Wie liever aan de grote lijnen van de tuin werkt, vindt hier hoe je je tuin als verlengstuk van je woonkamer inricht.