Hoe vaak moet de schoorsteen geveegd worden en wat kost dat

Er zit een vaste volgorde in het najaar: eerst gaat de tuinstoel de schuur in, dan komt de plaid tevoorschijn, en pas als de haard voor het eerst rookt bedenkt iedereen tegelijk dat de schoorsteen nog geveegd moet worden. Dat is precies de maand waarin geen enkele veger nog tijd heeft. September is daarom het rustigste moment om te bellen, en meteen ook het goedkoopste, want in de zomerperiode werken veel bedrijven met lagere tarieven.

De vraag hoe vaak het moet, krijgt op verjaardagen de meest uiteenlopende antwoorden. De een zegt elk jaar, de ander zegt dat zijn vader het nooit deed en dat het huis er nog staat. Het eerlijke antwoord is dat de frequentie afhangt van wat er door het kanaal gaat, en niet van de kalender.

Hoe vaak, per situatie

Hieronder staat wat in de praktijk wordt aangehouden door gecertificeerde bedrijven en wat de meeste opstalverzekeraars in hun polisvoorwaarden noemen. De bedragen zijn indicaties voor 2026, inclusief btw, voor een gemiddelde rijtjeswoning.

Die laatste regel is de enige waar ik echt streng in ben. Bij een huis dat je net hebt gekocht weet je niet wat de vorige bewoner erin heeft gestookt, of het kanaal is gescheurd, en of er ooit een nest in heeft gezeten. Een camera-inspectie kost een paar tientjes extra en is dan geen luxe.

Waar je eigenlijk voor betaalt

Bij het verbranden van hout komt creosoot vrij, een teerachtige neerslag die zich aan de wand van het kanaal hecht. Hoe kouder de rookgassen, hoe meer ervan blijft plakken, en dat is de reden dat smeulend stoken met nat hout zoveel schadelijker is dan een flink brandend vuur. Die laag is brandbaar. Vat hij vlam, dan krijg je een schoorsteenbrand met temperaturen waar metselwerk van scheurt, en die scheuren zijn het echte gevaar: langs een gescheurd kanaal kunnen rookgassen de aangrenzende ruimte in.

Daarnaast controleert een veger de trek. Een verstopt kanaal, een vogelnest of een afgewaaide kap zorgt ervoor dat verbrandingsgassen niet naar buiten gaan maar de kamer in. Koolmonoxide is daarbij het grote gevaar, want je ruikt en ziet het niet. De informatie van de brandweer over koolmonoxide laat zien hoe vaak het misgaat bij toestellen waar mensen jarenlang geen omkijken naar hadden. Hoort er een gaslucht bij, dan is er iets heel anders aan de hand en geldt een ander protocol, zoals in ons stuk over de geur van gas in huis staat.

De veegverklaring en je verzekering

Na afloop krijg je een veegverklaring of onderhoudsbewijs. Bewaar dat, digitaal of in de map bij de energienota. Bij schade door een schoorsteenbrand vraagt een opstalverzekeraar er standaard naar, en zonder bewijs van periodiek onderhoud kan een uitkering worden gekort. Werk daarnaast alleen met een bedrijf dat is aangesloten bij een erkende brancheorganisatie: die vegers werken volgens een vastgelegde methode en mogen de verklaring afgeven die je verzekeraar accepteert. Een handige man met een borstel is goedkoper, maar zijn briefje is niets waard.

Kun je het zelf doen?

Bij een recht kanaal van beperkte hoogte en een kachel die je zelf kunt loskoppelen, kun je een tussenbeurt prima zelf doen. Het vervangt de jaarlijkse beurt van een gecertificeerd bedrijf niet, maar het houdt de laag roet tussendoor beperkt.

Wat je nodig hebt:

• Een schoorsteenveegset met flexibele stokken en een kunststof of stalen borstel in de maat van je kanaal, bij Gamma, Praxis of Hornbach voor 40 tot 80 euro, online bij haardspeciaalzaken iets meer
• Een stofzuiger die as aankan, dus met een fijnstoffilter of een aszuiger, vanaf ongeveer 60 euro
• Een oud laken of afdekfolie plus schilderstape om de haardopening af te plakken
• Een stofmasker (type FFP2 of hoger), werkhandschoenen en een veiligheidsbril
• Een metalen emmer met deksel voor het roet, nooit een plastic emmer
• Een zaklamp en eventueel een inspectiespiegel

Werk van beneden naar boven en blijf van het dak af als je daar niet zeker staat. Elk jaar vallen er mensen van een schuin dak met een borstel in de hand, en dat is echt geen besparing van tachtig euro waard.

Gaat het ondanks alles mis en staat de schoorsteen in brand, dan bel je 112, doe je de haard dicht en sluit je ramen en deuren van die kamer. Gooi nooit water in een brandende schoorsteen: de stoomontwikkeling kan het kanaal laten barsten. Ook geen soda, zout of ander huismiddel, dat helpt niet en houdt je alleen maar bezig terwijl je buiten hoort te staan.

Wat het beste scheelt

De frequentie in de tabel is een ondergrens, geen doel op zich. Wie droog hout stookt en het vuur echt laat branden in plaats van het af te knijpen, houdt het kanaal veel schoner dan iemand die elke avond een smeulend blok laat liggen. Ook de temperatuur van je woning speelt mee: een goed geïsoleerd huis vraagt minder stookuren, en dat scheelt direct in de aanslag. Wat dat oplevert, staat in ons artikel over de isolatie van je woning, en voor de avonden dat je snel warmte wilt zonder de haard aan te steken hebben we een aantal manieren om thuis sneller warm te worden op een rij gezet.

Zet die afspraak dus nu in de agenda, in september, terwijl de veger nog kan kiezen wanneer hij komt. Het is een van de weinige klussen in huis waarbij vroeg zijn je zowel geld als gedoe bespaart.