Prullenbak in de keuken die stinkt: zo houd je hem fris, ook met gft

Een prullenbak die stinkt, ruik je pas echt als je net binnenkomt. Wie de hele dag thuis is, went eraan, en juist daarom blijft het vaak te lang zo. In de herfst wordt het niet vanzelf beter. Het gft-bakje op het aanrecht krijgt schillen, koffiedik en restjes, en omdat het buiten koud en nat is, loop je minder vaak naar de container. Met een paar gewoontes en de juiste bak houd je de keuken fris, ook met gft in huis.

Waar de geur vandaan komt

De geur komt bijna nooit uit de vuilniszak zelf, maar uit drie plekken. Uit vocht dat onderin de bak lekt en daar blijft staan. Uit resten van vlees en vis, die veel sneller gaan ruiken dan groente. En uit een deksel dat niet goed sluit, waardoor de lucht van binnen gewoon de keuken in trekt. Pak je die drie aan, dan ben je het grootste deel van het probleem kwijt.

Het Amerikaanse woonplatform The Spruce testte onlangs een reeks keukenprullenbakken in de eigen huizen van de redactie. Wat opviel, is dat de bakken die de geur het best binnenhielden niet per se de duurste waren, maar die met een stevig sluitend deksel en een rand die de zak strak op zijn plek houdt. Een van de testers woonde in een eenkamerappartement met een open keuken en rook zelfs bij restjes zalm niets. Eén model had een geurfilter onder het deksel. Dat zijn dus de punten om op te letten als je een nieuwe bak koopt.

De bak zelf, en wat je erin doet

• Een deksel dat echt dicht gaat. Een pedaalemmer met een zacht sluitend deksel of een bak met een rubberen rand houdt de lucht beter binnen dan een klepdeksel dat blijft wiebelen. Je vindt ze bij Brabantia, de HEMA, IKEA, Blokker en bouwmarkten.
• Een binnenemmer die je los kunt uitnemen. Die kun je onder de douche of in de tuin uitspoelen. Bij een bak uit één stuk blijft vocht in de hoeken achter.
• Een koolstoffilter in het deksel. Sommige bakken hebben een vakje voor een filter. Vervang dat volgens de verpakking, want een vol filter doet niets meer.
• Een zak die past. Een te kleine zak scheurt of zakt naar binnen, en dan loopt het vocht langs de wand. Neem de maat die de fabrikant opgeeft, of een iets grotere.

Wat je erin gooit, maakt net zoveel uit. Laat etensresten eerst uitlekken in het gootsteenbakje, zodat er minder vocht in de bak komt. Milieu Centraal raadt aan vlees- en visresten in een krantenpagina te wikkelen en ze in de bak te gooien die als eerste wordt geleegd. Heb je nog een paar dagen tot de ophaaldag, dan kun je visresten ook in een zakje in de vriezer bewaren en ze pas op het laatst weggooien.

Gft in huis zonder luchtjes

Het gft-bakje op het aanrecht is vaak de echte bron, omdat het open staat en vlak bij je hoofd. Kies er een met een deksel, en leeg het om de dag in de container buiten, of dagelijks als er veel schillen in gaan. Leg onderin een stuk krant. Volgens Milieu Centraal voorkomt dat dat het afval aan de bodem plakt, en een beetje papier bij het gft kan geen kwaad.

Let op met zakjes. Gewone plastic zakjes en ook zakjes van composteerbaar plastic horen niet bij het gft. Alleen speciale gft-inzamelzakken met het Kiemplant-logo of het OK compost-logo zijn toegestaan. Plastic in de container zorgt ervoor dat een hele lading gft soms toch als restafval wordt verbrand. Kun je ze niet vinden, gebruik dan gewoon krant of een papieren zak.

Fruitvliegjes zijn in het najaar vaak het eerste teken dat het bakje te lang staat. Een schaaltje met appelazijn en een druppel afwasmiddel ernaast vangt de laatste, maar het echte middel is vaker legen.

Schoonmaken, en hoe vaak

Maak de binnenemmer en het gft-bakje elke week of twee schoon met warm water en wat groene zeep of soda. Chloor raadt Milieu Centraal af, omdat het het composteren verstoort als er resten in de gft-container belanden. Laat de bak daarna goed drogen voordat er een nieuwe zak in gaat. Een natte bak met een nieuwe zak erin is binnen een paar dagen weer muf.

Een eetlepel zuiveringszout onderin de bak, onder de zak, neemt geur op en is zo goedkoop dat je het bij elke schoonmaakbeurt kunt verversen. Vergeet ook het deksel niet. Juist aan de binnenkant, waar je niet kijkt, zit vaak een laagje dat de geur vasthoudt.

Is de prullenbak fris maar blijft de keuken toch ruiken na het koken, dan zit het probleem ergens anders. Lees dan onze tips tegen kookluchtjes in een klein appartement. En wie het schoonmaken van bak en bakje op een vaste dag wil zetten, vindt in ons stuk over schoonmaken op zondag acht vaste klusjes voor een huis dat de hele week fris ruikt.

Wat je nodig hebt

• Prullenbak met sluitend deksel en uitneembare binnenemmer
• Gft-bakje met deksel
• Passende vuilniszakken en gft-zakken met Kiemplant- of OK compost-logo, of oude kranten
• Groene zeep of soda en een borstel
• Zuiveringszout
• Eventueel een koolstoffilter voor het deksel