Kerstcactus laat zijn knoppen vallen: vijf oorzaken en wat je eraan doet

Eind november zit een kerstcactus vol knoppen, en juist dan gaat het vaak mis. Je zet de plant op een mooi plekje, een paar dagen later liggen er roze of rode knopjes op de vensterbank. Dat is geen ziekte en meestal ook geen teken dat de plant doodgaat. Een kerstcactus laat zijn knoppen vallen als er iets verandert in temperatuur, licht of water, en de plant reageert daar heel snel op. Hieronder de vijf oorzaken die tuinbouwvoorlichters en plantensites het vaakst noemen, en wat je per oorzaak doet.
Eerst even kijken welke cactus je hebt
Wat in de winkel als kerstcactus staat, is lang niet altijd een kerstcactus. Er zijn drie verwante planten die op elkaar lijken. De voorlichtingsdienst van North Carolina State University legt in een stuk over het verschil uit dat ze in winkels vaak verkeerd gelabeld zijn. Je ziet het aan de bladleden.
- Schlumbergera truncata heeft bladleden met puntige randen, een beetje als kleine haakjes. Hij bloeit eind november.
- Schlumbergera bridgesii, de echte kerstcactus, heeft gladde, licht gegolfde randen en bloeit in december.
- Hatiora gaertneri, de paascactus, heeft ovale bladleden zonder punten en bloeit in het voorjaar.
Dat verschil is handig om te weten. Heb je een plant met puntige bladleden, dan staat hij nu precies in zijn bloeitijd en is hij het gevoeligst. Bij een echte kerstcactus zitten de knoppen er misschien pas net aan, en dan is er nog tijd om de omstandigheden goed te zetten.
Vijf oorzaken van vallende knoppen
1. Te warm of op de tocht
Een kerstcactus houdt van een koele nacht. Volgens Epic Gardening is een winternacht van ongeveer 13 tot 16 graden ideaal, en gaat het mis als het ’s nachts 21 graden of warmer blijft. Overdag mag het rond de 21 graden zijn. In een Nederlandse woonkamer met de verwarming hoog staat de plant dus al snel te warm, zeker op een vensterbank boven de radiator.
Wat je doet: zet hem op een koelere plek, bijvoorbeeld in een slaapkamer of een kamer die minder gestookt wordt. Houd hem weg bij de radiator, de kachel, een open haard en een raam dat vaak open gaat. Koude tocht is net zo erg als warmte.
2. De nacht is niet donker genoeg
De plant zet zijn knoppen alleen als de nachten lang en echt donker zijn. De voorlichters van NC State adviseren vanaf eind september 12 tot 14 uur donker per etmaal, zes tot acht weken lang. Gardening Know How houdt het op minstens 13 uur per nacht, acht weken lang. Staat de plant in een kamer waar ’s avonds lang de lampen branden, dan raakt dat ritme verstoord.
Ook te veel zon is niet goed. Felle middagzon kan de knoppen verbranden, te weinig licht maakt de plant juist slap. Wat je doet: een lichte plek zonder directe zon, en ’s avonds niet in het volle lamplicht.
3. Te veel of te weinig water
Water geven is bij deze plant een kwestie van gevoel. Krijgt hij te veel, dan gaan de wortels rotten en kan de plant zijn knoppen niet meer dragen. Krijgt hij te weinig, dan houdt hij het vocht vast voor blad en wortels en laat hij de knoppen los. Epic Gardening raadt aan te gieten als de potgrond een centimeter of 2,5 onder het oppervlak droog aanvoelt, wat meestal neerkomt op eens per een tot twee weken. Laat overtollig water altijd weglopen, ook uit de sierpot.
Heb je te veel gegeven en voelen de wortels bruin en papperig aan, haal de plant dan uit de pot, laat hem een dag of twee drogen en zet hem in verse, goed doorlatende grond. Gardening Know How geeft dat advies ook. Gele of slappe bladleden kunnen trouwens ook een andere oorzaak hebben; in ons stuk over gele bladeren aan je kamerplant staan er acht op een rij.
4. Verplaatst of verpot
Dit is de oorzaak die het vaakst over het hoofd wordt gezien. Een kerstcactus die net uit het tuincentrum komt, krijgt thuis ander licht, een andere temperatuur en andere lucht. Een paar knoppen verliezen is dan normaal. Maar ook een plant die je al jaren hebt, kan knoppen laten vallen als je hem verzet of draait om de andere kant te laten bloeien. NC State is daar duidelijk over: zodra de knoppen er zitten, laat je de plant staan waar hij staat.
Verpotten doe je ook niet nu. Een kerstcactus zit graag een beetje krap in zijn pot. Wil je toch een grotere pot, wacht dan tot hij is uitgebloeid.
5. Te veel voeding
Plantenvoeding met veel stikstof zet de plant aan tot nieuw blad, ten koste van de knoppen. Stop daarom in september of oktober met voeden en begin pas in het voorjaar weer. NC State adviseert in voorjaar en zomer eens per maand een kamerplantenvoeding op halve sterkte.
Wat je nog kunt redden
Knoppen die gevallen zijn, groeien dit seizoen niet terug. De knoppen die er nog aan zitten kun je wel behouden: zet de plant koel en licht, niet in de volle zon, en laat hem daar staan. Giet pas als de grond bovenin droog is. Zie je kleine witte pluisjes of schildjes op de bladleden, dan kan het ook gaan om wolluis of schildluis. Epic Gardening raadt aan die bij een lichte aantasting af te spoelen of met een wattenstaafje met alcohol weg te deppen.
Na de bloei gun je de plant een rustpauze met minder water. Knip of knijp dan een paar bladleden van elke tak af, zodat hij voller wordt en volgend jaar meer bloemen geeft. En wil je deze winter meer bloeiende planten in huis, bij de kerstster spelen temperatuur en tocht een vergelijkbare rol.




Geef een reactie