Rioollucht in huis, zo vind je waar de stank vandaan komt

Rioollucht herken je meteen. Het is die zware lucht van rotte eieren die ineens in de badkamer, de gang of de bijkeuken hangt. Een geurkaars of spray helpt dan hooguit een kwartier, want de lucht blijft komen zolang de opening openstaat. Het goede nieuws is dat de bron meestal te vinden is zonder iets open te breken. Je werkt van de makkelijkste oorzaak naar de lastigste, en het tijdstip waarop het stinkt vertelt je al veel.

Eerst weten hoe de stank normaal buiten blijft

Elke afvoer in huis heeft een sifon, de bocht onder de wastafel, het putje in de douche, de zwanenhals van het toilet. In die bocht blijft een laagje water staan en dat water is de afsluiter tussen jou en het riool. Zolang het er staat, komt er geen lucht doorheen. Daarnaast heeft de riolering in huis een ontluchting, een leiding die meestal via het dak uitkomt en die ervoor zorgt dat lucht weg kan zonder dat ze door de sifons heen moet.

Rioollucht in huis betekent dus bijna altijd een van twee dingen. Ergens ontbreekt het water in een sifon, of ergens zit een opening in de leiding die er niet hoort. De zoektocht hieronder loopt die twee na.

Stap een: zoek de afvoer die je zelden gebruikt

De onschuldigste oorzaak is een droge sifon. Water verdampt, en in een afvoer die weken niet gebruikt wordt, staat op een dag niets meer. Denk aan het putje in de garage of de bijkeuken, de douche in de logeerkamer, de wastafel op zolder of de afvoer van een wasmachine die verhuisd is. In de winter gaat het sneller als er een verwarmingsbuis langs loopt.

Loop alle afvoeren af, ook de vergeten, en ruik er kort boven. Laat overal een halve minuut water lopen en giet een kan water in elk vloerputje. Is de lucht na een uur weg, dan heb je de bron gevonden. Het helpt om van zo’n afvoer een vast rondje te maken, bijvoorbeeld elke maand even de kraan open.

Stap twee: let op wanneer het stinkt

Komt de lucht terug terwijl de sifons gevuld zijn, kijk dan naar het moment.

• Na het doortrekken of als de wasmachine leegpompt. Hoor je daarbij een sifon borrelen of leegslurpen, dan wordt het water eruit gezogen. De leiding krijgt te weinig lucht en haalt die via de dichtstbijzijnde sifon.
• Bij of na een regenbui. Dan ligt het aan de ontluchting. Daarover hieronder meer.
• Altijd, op één plek. Zoek dan naar een lek of een losse aansluiting vlak bij die plek.
• Samen met water dat traag wegloopt. Dan zit er een verstopping in de buurt, en die pak je eerst aan. In ons stuk over een verstopte gootsteen die stinkt staat waar je mee begint.

Waarom het juist bij regen stinkt

De gemeente Geldrop-Mierlo legt dat helder uit in een brochure over rioolproblemen. Bij droog weer is het riool in de straat vrijwel leeg en zit er lucht in. Gaat het regenen, dan vult het riool zich met water en moet die lucht ergens heen. Ze ontsnapt via de aansluitingen van de huizen. Kan ze daar niet weg, dan zoekt ze een weg door de riolering in huis en gaan de sifons borrelen.

Volgens de brochure gaat dat bij woningen van voor 1990 meestal goed, omdat de lucht via de regenpijpen weg kan. Bij nieuwere woningen zit in de regenwaterafvoer vaak zelf een sifon. Dan blijft alleen de ontluchtingsleiding in huis over, en die is vaak te klein uitgevoerd. De gemeente noemt nog meer boosdoeners. Een verzakte aansluitleiding waarin water blijft staan, een terugslagklep op de verkeerde plek, een afvoer die op de ontluchtingspijp is aangesloten, en een regenpijp die is doorgezaagd om een regenton te vullen. Wie afkoppelt, verstoort volgens de brochure ook de be- en ontluchting van het riool. Begon de stank kort na zo’n klus, dan weet je waar je moet kijken.

Lekken, losse doppen en het ontstoppingsstuk

Blijft het op één plek ruiken, zoek dan de opening. Controleer de aansluiting van het toilet op de afvoer, de slang van de wasmachine en de vaatwasser en de koppelingen onder de gootsteen. In de afvoerleiding zit vaak ook een ontstoppingsstuk, een afgedopte opening waardoor een loodgieter met een veer het riool in kan. Je vindt het meestal in de kruipruimte, de meterkast of buiten bij de gevel. Een dop die er na een ontstopping los op is gezet of waarvan de rubberring is uitgedroogd, laat lucht door. Dat is een kwestie van aandraaien of een nieuwe ring.

Zie je daarbij kleine bruine, harige vliegjes, neem het dan serieus. Volgens een overzicht van Rodi uit 2022 zijn rioolvliegjes een teken dat een leiding verzakt of gescheurd kan zijn. Dan is het tijd voor een rioolbedrijf met een camera. Dat geldt ook als de buren dezelfde lucht ruiken. Meld het in dat geval bij de gemeente, want dan ligt de oorzaak mogelijk in de straat.

En dan het huis weer fris

Zet tijdens het zoeken een raam open. Rioollucht is niet iets om lang in te zitten. Is de bron dicht, dan trekt de lucht met goed doorluchten binnen een dag weg, al blijft hij in handdoeken, badmatten en gordijnen langer hangen. Die gaan dus in de was. Pas daarna heeft een geur zin. Wat het in een vochtige ruimte volhoudt, lees je in geur in de badkamer en het toilet fris laten ruiken. Ruikt het eerder muf en aards dan naar rotte eieren, dan zoek je in de verkeerde hoek en is vocht de boosdoener. Daarvoor kun je terecht bij muffe schimmelgeur in huis.