Welke warmteklasse dekbed past bij jouw slaapkamer

Het dekbed is een van de weinige dingen in huis die je elke nacht acht uur lang gebruikt en waar je ongeveer eens per tien jaar over nadenkt. Meestal op een moment als dit: het wordt ’s nachts kouder, je hebt het zomerdekbed nog liggen, en in de winkel staan vier dekbedden naast elkaar met een nummer erop waarvan niemand uitlegt wat het betekent. Dus eerst dat nummer.

Warmteklasse, en waarom hij bij het ene merk andersom loopt

De meeste Nederlandse merken werken met een warmteklasse van 1 tot 4, waarbij 1 het warmst is en 4 het koelst. Klasse 1 is een winterdekbed voor een koude slaapkamer, klasse 4 een zomerdekbed. Klasse 3 wordt vaak verkocht als vierseizoenen of all-season en is voor de meeste huishoudens het dekbed dat het hele jaar op bed ligt.

Het vervelende is dat die schaal niet wettelijk vastligt. Er zijn merken die vijf klassen gebruiken, en er zijn er die het precies andersom nummeren, met 4 als warmste. Kijk dus altijd of er in woorden bij staat wat de bedoeling is: warm, extra warm, koel, zomer. Britse en Scandinavische merken gebruiken bovendien de tog-waarde, een maat voor isolatie. Ruwweg: 4,5 tog is een zomerdekbed, 9 tog voorjaar en najaar, 13,5 tog een winterdekbed. Een set van 4,5 en 9 tog die je aan elkaar kunt knopen geeft samen 13,5 en is daarom populair.

Welke klasse past bij welke slaapkamer

De juiste keuze hangt af van drie dingen: hoe koud je slaapkamer ’s nachts wordt, of je van nature warm of koud slaapt, en of je alleen of met zijn tweeën onder één dekbed ligt.

Twee mensen onder één dekbed produceren samen meer warmte dan de som van twee eenpersoonsbedden, dus schuif in dat geval gerust een klasse op naar koeler. Slaap je met iemand die het structureel anders ervaart dan jij, dan is één dekbed het probleem en niet de klasse ervan.

De vulling doet net zoveel als de klasse

Twee dekbedden met dezelfde warmteklasse kunnen totaal anders aanvoelen, en dat komt door de vulling. Warmte is één ding, vochtafvoer is het andere, en dat tweede bepaalt of je wakker wordt omdat je klam ligt.

• Dons. Licht, sluit goed aan om het lichaam, isoleert per gram het beste van allemaal. Neemt vocht op maar geeft het langzaam af, dus luchten is belangrijk. Let bij aankoop op het donspercentage en op een keurmerk voor de herkomst, want de omstandigheden waaronder dons wordt gewonnen verschillen enorm.
• Wol. De beste vochtregulering van allemaal en daarom de aanrader voor wie snel transpireert. Zwaarder dan dons, warm zonder benauwd te worden, meestal niet in de machine te wassen.
• Katoen. Ademt goed, is zwaar, en is bij uitstek het dekbed voor wie het niet warm wil hebben. Vaak wasbaar op 60 graden, wat het geschikt maakt bij huisstofmijtallergie.
• Synthetisch (polyester of microvezel). Goedkoop, wasbaar, geen dierlijk materiaal. Regelt vocht het slechtst van de vier, dus het snelst klam bij een warme slaper. Klontert na een paar jaar en dan is de isolatie ongelijk.
• Bamboe en tencel. Voelen koel aan en voeren vocht goed af, maar zijn duur en er zit veel marketing omheen. Beoordeel ze op dezelfde punten als de rest.

Wat maat en tijk ermee te maken hebben

Een dekbed dat te klein is voelt kouder dan het is, want er ontsnapt warmte langs de zijkant zodra je je omdraait. Reken op minstens veertig centimeter breder dan de matras en op een lengte die je lichaamslengte met zeker twintig centimeter overtreft. De tijk, de stof om de vulling heen, hoort dicht geweven te zijn: een lage draaddichtheid laat dons en veertjes door en de eerste veer die door je overtrek prikt is meestal het begin van de rest.

Onderhoud dat een dekbed jaren scheelt

1. Sla het dekbed elke ochtend open en laat het een half uur luchten voordat je het bed opmaakt. In de nacht is er een halve liter vocht in gegaan en dat moet eruit.
2. Schud een donzen of synthetisch dekbed wekelijks flink op, zodat de vulling niet in de hoeken blijft zitten.
3. Hang het twee keer per jaar een paar uur buiten in de schaduw, op een droge dag. Niet in de volle zon: uv breekt de vezel af.
4. Was volgens het etiket, en droog daarna volledig. Een dekbed dat vanbinnen vochtig blijft gaat muf ruiken en dat krijg je er niet meer uit.
5. Berg het zomerdekbed op in een ademende katoenen hoes, niet in een vacuümzak. Vacuüm perst de veerkracht eruit en die komt bij dons niet altijd terug.

Wanneer hij op is

Een goed donzen dekbed gaat tien tot vijftien jaar mee, wol ongeveer net zo lang, synthetisch vaak niet meer dan vijf. De test is simpel: leg het plat en kijk of er dunne plekken zijn waar je het licht doorheen ziet. Voel je koude banen als je eronder ligt, dan is de vulling verschoven of samengeklonterd en helpt opschudden niet meer.

Wat ik zelf zou doen

Als ik één ding mocht veranderen aan hoe mensen hun slaapkamer inrichten, was het dit: koop niet het warmste dekbed dat je kunt vinden en zet de verwarming in de slaapkamer wat lager. Een koele kamer met een dekbed dat past slaapt beter dan een warme kamer waarin je onder een dun ding ligt te woelen. Zestien graden en een dekbed van klasse 3 is voor de meeste mensen het punt waarop ze ’s nachts niet meer wakker worden van hun eigen temperatuur.

En als je het toch koud houdt: een tweede, dunner dekbed in de kast is nuttiger dan een dikker exemplaar. Twee lagen laten zich per nacht aanpassen, één dikke laag niet. Hoe je de rest van die kamer rustig en comfortabel houdt staat in het stuk over een fijne slaapkamer inrichten.