Schuurmachine kopen: zes typen en welke je nodig hebt voor je klus

Zodra de avonden korter worden verhuist het klussen naar binnen. De binnendeuren die al twee zomers om een nieuwe laag lak vragen, de vensterbank met kringen, het tafelblad dat je van Marktplaats hebt gered: het begint allemaal met schuren. En precies daar loopt het vaak vast. Met de verkeerde machine ben je een hele zaterdag bezig, of je schuurt in tien seconden een kuil in een blad dat je juist mooier wilde maken.

De Amerikaanse klussite The Spruce zette de verschillende typen elektrische schuurmachines eens netjes naast elkaar, en dat rijtje werkt ook voor de Nederlandse bouwmarkt. Ik loop ze hieronder langs met de vraag die thuis telt: welke klus doe je ermee, en welke koop je als er maar één in de kast past?

De zes typen in het kort

Wat je in de schappen van Gamma of Praxis tegenkomt, valt vrijwel altijd in een van deze zes groepen. De prijzen lopen sterk uiteen per merk en per week, dus kijk zelf even in de actuele lijst; wat hieronder staat, verandert niet.

Vlak of excentrisch: hier maak je de echte keuze

Voor de meeste mensen komt het neer op deze twee, en het verschil zit in de beweging. Een vlakschuurmachine schudt zijn rechthoekige zool heen en weer in kleine kringetjes. Dat is voorspelbaar en netjes, en omdat de zool vierkant is kom je met de punt redelijk ver een hoek in. Je knipt er gewoon een vel schuurpapier op maat voor, wat hem ook goedkoop in gebruik maakt.

Een excentrische schuurmachine heeft een ronde zool die draait én tegelijk excentrisch beweegt. Daardoor volgt geen enkele korrel twee keer hetzelfde spoor en houd je geen cirkelvormige krassen over. Hij haalt veel meer weg per minuut dan een vlakschuurmachine, en juist daarom is hij de machine waarmee je een oud tafelblad wél binnen een avond kaal krijgt. Nadeel: die ronde zool komt nooit strak in een hoek, en de klittenbandschijven zijn per stuk duurder dan een vel papier.

Mijn eerlijke mening na een paar seizoenen klussen: de excentrische is de aankoop waar je het langst plezier van hebt. De vlakschuurmachine is de goedkopere, bravere broer, en die haal je pas als je vooral kozijnen en deuren doet.

Hoeken, spijlen en al het gepriegel

Zodra er een trapleuning, een paneeldeur of een oude vensterbank met profiel in het spel is, redt geen van beide het. Dan wil je een deltaschuurmachine, met dat driehoekige zooltje dat precies in een binnenhoek past. De meeste modellen hebben verwisselbare punten, zodat je de versleten tip kunt omdraaien in plaats van het hele velletje weg te gooien.

Een multitool is nog een tandje specialer. Dat is eigenlijk een zaag- en schraapapparaat waar je ook een schuurblad op kunt zetten, en zijn kracht is dat hij komt waar niets anders komt: tussen een plint en de vloer, in een hoek van een kastje. Als je hem al hebt liggen voor ander werk, prima. Alleen om te schuren zou ik hem niet kopen.

De grove krachtpatsers

Een bandschuurmachine trekt een eindeloze schuurband over twee rollen en haalt in één haal weg waar een excentrische machine minuten over doet. Ideaal voor een ruwe steigerplank, een deur die net niet meer sluit, of een vloerdeel dat te hoog ligt. Het risico ken je al: één seconde stilstaan en je hebt een deuk. Houd hem altijd in beweging en werk met de nerf mee en niet dwars daarop. Voor een tafelblad dat er straks strak uit moet zien, is dit niet je machine.

De langnekschuurmachine, in de winkel meestal giraf of muurschuurmachine genoemd, is een heel ander verhaal. Die huur of koop je alleen als je muren of plafonds hebt gestuukt of geplamuurd en het geheel egaal wilt hebben zonder op een trapje te staan met een schuurblok. Sluit hem aan op een stofzuiger, want anders staat je hele huis wit.

Welke koop je als eerste

Heb je nog niets, dan is de volgorde wat mij betreft simpel. Begin met een excentrische schuurmachine van een merk waar je later ook accu’s van kunt lenen. Daarmee dek je verreweg de meeste klussen: meubels opknappen, een deur voorbereiden op de juiste lakverf, een zelfgemaakte palletbank glad krijgen voor je hem beitst.

Zit er veel paneelwerk of een trap in je huis, dan is een deltaschuurmachine de logische tweede. Een bandschuurmachine is voor de meeste huishoudens luxe: je hebt hem twee keer per jaar nodig en dan kun je hem beter een dag huren.

Waar je in de winkel op let

Drie dingen bepalen of je machine fijn werkt, en het vermogen staat daar niet bij.

• Stofafzuiging. Een opvangzakje is symbolisch. Kijk of er een aansluiting op zit die op je stofzuigerslang past, eventueel met een verloopstukje. Schuurstof is fijn genoeg om dagenlang in huis te blijven zweven, en dat merk je aan alles wat er daarna op ligt.
• Bevestiging van het schuurpapier. Klittenband kost meer per schijf maar wisselt in twee tellen. Klemmen zijn goedkoper in gebruik en irritanter in het gebruik. Kies bewust, want je wisselt vaker dan je denkt.
• Snoer of accu. Voor binnenwerk aan één deur is een snoer prima en goedkoper. Ga je de tuin in of werk je op een steiger, dan is een accu de investering waard, mits je al gereedschap van datzelfde merk hebt.

En dan de korrels, want daar staat of valt het resultaat mee. Grof beginnen (korrel 60 tot 80) om oude lak of ruwe vezels weg te halen, dan 120 om de krassen van die grove korrel eruit te halen, en 180 tot 240 vlak voor je gaat lakken of beitsen. Een stap overslaan wreekt zich altijd, want je ziet de krassen pas terug in het licht als de eerste laag lak erop zit. Mondkapje en oordoppen erbij, ook voor die ene snelle klus van tien minuten.

Ben je toch met je interieur bezig? Lees dan ook waarom paneeldeuren zoveel doen voor de uitstraling van een ruimte.