Klok op 25 oktober terug: zo maak je je huis knus voor de donkere avonden

Over anderhalve week gaat de klok terug. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober wordt het om drie uur weer twee uur, en vanaf die zondag is het zomaar een uur eerder donker. Dat is vroeg dit jaar. Volgens Le Dauphiné Libéré valt de wintertijd sinds 2020 niet meer zo vroeg in het jaar. De regel is overal in de Europese Unie gelijk, de laatste zondag van oktober, en omdat 31 oktober dit jaar op een zaterdag valt, is die laatste zondag al de 25e. Ook de Belgische kranten Le Soir en Sudinfo wezen erop. Voor Nederland geldt precies hetzelfde.

Een uur extra slaap is mooi meegenomen. Maar wat je vooral merkt, is dat je op maandag 26 oktober bij thuiskomst al in de schemering staat. Dit is het moment om je huis klaar te zetten voor de lange avonden.

Zo snel wordt het daarna donker

De sprong van één uur is het begin. Daarna kruipt de zonsondergang nog zeven weken lang verder naar voren. We rekenden de tijden uit voor De Bilt, ongeveer het midden van het land. In het noorden is het een paar minuten vroeger donker, in Zeeland en Limburg iets later. De tijden zijn afgerond op de minuut.

Twee dingen vallen op. Na 25 oktober wordt het in vier weken nog eens drie kwartier eerder donker, dus het ergste komt pas in november. En de vroegste zonsondergang valt niet op de kortste dag van 21 december, maar rond 12 en 13 december. Daarna gaat de zon ’s avonds alweer heel langzaam later onder, alleen worden de ochtenden nog tot begin januari donkerder. Wie de winterverlichting dus pas na Sinterklaas opzet, heeft de donkerste avonden al achter de rug.

Licht eerst, want daar begint gezelligheid

Met al die vroege avonden ga je de lampen in huis veel langer gebruiken. Fel licht van een plafondlamp maakt een kamer op een donkere avond kaal. Het werkt beter om het licht laag en verspreid te houden, met een staande lamp in een hoek, een tafellamp op een kast en iets kleins op de vensterbank. Kies daarbij warm wit, rond de 2700 kelvin. Welke lamp in welke kamer past, lees je in ons stuk over warm en koel licht.

Zet de lampen op een tijdschakelaar of slimme stekker die meeschuift met de zonsondergang. Kom je om half zes thuis, dan brandt er al licht en loop je niet een donker huis binnen. Dat is een kleine moeite met een groot effect, juist in die eerste week na de klokwissel, wanneer je lichaam nog verwacht dat het licht is.

Kaarsen, maar met verstand

De donkere maanden zijn kaarsenmaanden. Een paar waxinelichtjes op een dienblad of een geurkaars op de salontafel geven een warmte die geen lamp haalt. Hoe vaker de kaarsen branden, hoe belangrijker het is om er netjes mee om te gaan. Zet een kaars nooit onder een plank of vlak bij gordijnen, blaas hem uit als je de kamer verlaat en test meteen je rookmelder. In kaarsen veilig branden staat waar je verder op let.

Brand een geurkaars de eerste keer lang genoeg, tot de hele bovenlaag gesmolten is. Doe je dat niet, dan brandt er een tunnel in en verlies je een groot deel van de geur. Met de lange avonden die eraan komen, heb je daar ook de tijd voor.

Een warme geur voor de eerste koude avond

Geur maakt het verschil tussen een huis dat warm oogt en een huis dat warm voelt. In het najaar werken zachte, ronde geuren het best. Denk aan vanille, amber, kaneel, sandelhout of een appelgeur met kruiden. Frisse citrus en zeegeuren passen beter bij de zomer en voelen op een natte novemberavond wat kil.

• In de hal zet je geurstokjes, zodat je bij thuiskomst meteen iets warms ruikt. Welke geur daar werkt, lees je in geurstokjes in de hal.
• In de woonkamer is een geurkaars voor de avond genoeg. Kies één geur per ruimte, anders gaan ze met elkaar vechten.
• In de keuken kun je een pannetje met appelschillen, sinaasappel en kaneel laten trekken op een laag vuurtje. Hoe je zo’n simmer pot maakt, lees je bij ons.

Mijn advies is om de geurwissel bewust op 25 oktober te doen. Zet de zomergeur weg en draai een nieuwe fles geurstokjes open. Zo wordt de klokwissel een begin van iets, in plaats van alleen het moment waarop het donker werd.

Textiel en de laatste klusjes

Haal dekens en plaids uit de kast en leg ze waar je echt zit, over de leuning van de bank of in een mand ernaast. Zware gordijnen die tot op de vloer vallen, houden ’s avonds warmte binnen en maken een kamer meteen knusser. Hang ze nu op als ze nog in de zolderkast liggen.

Gebruik het extra uur van zondagochtend voor de klokjes die niet vanzelf verspringen, zoals de oven, de magnetron, de auto en de tijdschakelaars. Draai dan meteen de tijden van je lampen een uur naar voren. Dan ben je klaar voor de eerste vroege avond, en die komt al op zondag om half zes.